Interview: BREIN op ramkoers voor 2018

vrijdag 15 december 2017 - 14:06

Het blokkeren van The Pirate Bay door Nederlandse internetproviders, handelaren die gedwongen werden te stoppen met de verkoop van illegale mediaspelers en talloze uploaders die hun activiteiten moesten staken: 2017 was een goed jaar voor directeur Tim Kuik van piraterijbestrijder BREIN.

Op entertainmentbusiness.nl hebben we dit jaar bijna wekelijks bericht over de activiteiten van Stichting BREIN, dat ook in het twintigste jaar van haar bestaan dagelijks de strijd aanging tegen piraterij. De dag voordat we directeur Tim Kuik spreken, heeft hij een Haarlemse handelaar in mediaspelers op de knieën gekregen. Het is de laatste slag in een reeks van 170 sinds het begin van het jaar, tegen handelaren in illegale apparatuur waarmee ongeautoriseerde kopieën van entertainmentcontent kunnen worden bekeken. Kuik is verguld met deze laatste overwinning, die kon worden behaald na de uitspraak, in april, van het Europese Hof van Justitie. Dat bepaalde dat de verkoop van deze mediaspelers illegaal was omdat er gelinkt werd naar illegaal aanbod.

Kuik: “Die uitspraak geldt voor de hele Europese Unie en was het resultaat van twee jaar werk, dat begon bij de rechtbank in Lelystad, waar we een rechtszaak aanspanden tegen Filmspeler.nl. Die hebben de handdoek in de ring gegooid nadat we in Luxemburg wonnen, net als alle anderen die we hebben aangesproken. De schikkingen lopen in de tienduizenden euro’s. Daar zijn we goed mee bezig.”

The Pirate Bay
Ook op Facebook wist stichting BREIN succes te boeken in de strijd tegen piraterij. Verschillende Facebookgroepen waarin auteursrechtelijk beschermd materiaal werd uitgewisseld werden na actie van BREIN gesloten. De meest in het oog springende strijd die BREIN dit jaar voerde was echter opnieuw gericht tegen The Pirate Bay. Na jaren procederen wist Kuik de toegang tot de torrentsite via de internetproviders (voorlopig) te blokkeren. Dat gebeurde tussen 2012 en 2014 al eerder, maar die beslissing werd in hoger beroep teruggedraaid. Door een uitspraak van het Europees Hof in een zaak tegen de Duitse filmsite Kino.to was het voor BREIN mogelijk opnieuw een blokkade af te dwingen bij onder andere Ziggo en XS4ALL.

Kuik: “De mensen achter The Pirate Bay weten waar ze mee bezig zijn. Ze bieden weliswaar alleen links aan naar materiaal dat niet zelf op de site staat, maar ze organiseren en indexeren die links en hebben een winstoogmerk. Wij vinden het dan ook kwalijk dat neutrale dienstverleners als ISP’s achter zo’n site blijven staan en hem niet willen blokkeren. Door de uitspraak van het Europees Hof is het nu mogelijk af te dwingen dat ISP’s de site blokkeren. Het woord is nu aan de Hoge Raad. Die zal de eerdere uitspraak van het Europees Hof toepassen waarin staat dat een blokkering toegang tenminste ernstig moet ontraden. Ik heb er het volste vertrouwen in dat een permanente blokkade ook gaat lukken.”

Piracy 3.0
Daarbij speelt mee dat ook in de piraterij technologische ontwikkelingen elkaar in rap tempo opvolgen. Kuik: “Een halfjaar geleden kwam de Motion Picture Association met een persbericht over ‘piracy 3.0’: de mediaspeler met voorgeïnstalleerde software waarmee de gebruiker illegaal naar auteursrechtelijk beschermd materiaal kan kijken. Daar waren wij twee jaar geleden al mee aan de slag gegaan, daarom haalden wij in het voorjaar een baanbrekend arrest van de Europese rechter binnen dat voor de hele EU van belang is. Dat vooruitblikken op de ontwikkelingen heeft eraan bijgedragen dat BREIN een goede reputatie heeft opgebouwd.”

Waardeketen
Hoewel piraterij van alle tijden is, had Kuik niet verwacht dat hij twintig jaar na het oprichten van Stichting BREIN nog steeds zou jagen op illegale handelaren en andere inbreukmakers van auteursrechtelijk beschermd materiaal. “Toen we in 1998 begonnen, dacht ik dat we zo’n drie tot vijf jaar nodig zouden hebben om de boel onder controle te krijgen. Er moest legaal aanbod komen, voorlichting over de gevolgen van illegaal gebruik en het sluiten van illegale aanbod. Samen met de sector gingen we eens kijken hoe het nu eigenlijk zat met dat internet. Destijds ging piraterij nog over cd’s en dvd’s. Sindsdien is de technologie natuurlijk enorm doorontwikkeld. Het voordeel van het Nederlandse auteursrecht is dat het techniekonafhankelijk is. Lang is door techneuten bepleit dat linken naar materiaal uit illegale bron geen openbaarmaking is omdat het beschermde werk ergens anders is opgeslagen, maar die bewering hebben we altijd aangevochten. Na vijftien jaar hebben we eindelijk voor elkaar dat linken naar een illegale bron als openbaarmaking wordt erkend. Dat is prachtig: nu kun je het werk van creatievelingen en hun zakenpartners beschermen, zodat zij er geld mee kunnen verdienen. Daarvoor moet er natuurlijk ook legaal aanbod zijn en voorlichting over de vindbaarheid, zoals Film.nl. Brein vertegenwoordigt alle partijen in de waardeketen, van creatievelingen tot producenten en zakenpartners, zowel voor films als voor games, muziek, boeken, beeld en tv-series. Ons werk maakt illegaal aanbod beheersbaar en helpt partijen die legaal aanbod willen bieden dat te licenseren. Het mes snijdt aan twee kanten.”

Uploaders aanpakken
Na de successen van dit jaar gaat Stichting BREIN het aankomende jaar verder op de ingeslagen weg. Dat betekent meer sites blokkeren die vanuit het buitenland illegaal materiaal aanbieden, maar ook uploaders van dergelijk materiaal aanpakken. Daar-voor heeft Kuik verschillende soorten maatregelen tot zijn beschikking. “De uitspraak van de Hoge Raad over de blokkade van The Pirate Bay moet ervoor gaan zorgen dat we de grootste sites kunnen blokkeren. Wanneer grote en frequente uploaders vervolgens overstappen naar een andere site, willen we hen civielrechtelijk gaan beboeten. Natuurlijk blijft piraterij altijd bestaan, diefstal is immers van alle tijden. Maar het brengt grote schade toe. Kleinere partijen lijden daar nog meer onder dan de majors – piracy kills the small guy first. Dus ook komend jaar gaan we verder, tot het probleem beheersbaar is gemaakt en het beheersbaar kan worden gehouden. Dat punt is in zicht aan de horizon.”